تعریف حجامت و انواع آن

تاریخ انتشار: پنجشنبه ۲۸ دی ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۳۰دفعات بازدید: ۷۳۱۹ بار

1. خانه
2. سلامتی
3. تعریف حجامت و انواع آن

بسم الله الرحمن الرحیم

 

حجامت. حجامت چیست؟ انواع حجامت کدامند؟ شاید شما نیز تا به حال درباره موضوع حجامت مطالبی شنیده باشید و شاید هم عمل حجامت انجام داده باشید. در هر صورت قصد داریم در این مطلب در مورد حجامت صحبت کرده و انواع آن را بررسی کنیم.

 

حجامت چیست؟

حجامت یک روش خون گیری از بدن و تحریک سیستم ایمنی آن است. البته این روش خون گیری با روش متداول خون دهی متفاوت است. شما وقتی به پایگاه های انتقال خون مراجعه می کنید و خون خود را اهدا می کنید ، این روش ، خون دهی است که در آن خون سالم از شخص گرفته می شود. اما حجامت نوعی خون گیری از بدن انسان است که در آن ، خون کثیف از بدن انسان گرفته می شود. پس این مطلب قابل توجه کسانی است که خون دهی را معادل حجامت می دانند اما در حقیقت ، اینطور نیست. درست است که هم در حجامت و هم در خون دهی ، مقداری خون از بدن شخص دفع می شود اما فرق این دو همانطور که ذکر شد در آن است که در عمل خون دهی ، خون سالم از بدن انسان گرفته می شود که این خون قابل استفاده برای اشخاص دیگر می باشد اما در حجامت ، خون ناسالم و کثیف از بدن انسان گرفته می شود که این خون ، دیگر قابل استفاده برای شخص دیگر نیست.

دفع خون کثیف از بدن انسان به واسطه عمل حجامت ، سبب جلوگیری از بسیاری از بیماری ها می گردد و همچنین بعضی از بیماری ها نیز از طریق حجامت درمان می شوند. از جمله بیماری هایی که انجام صحیح و مرتب حجامت سبب پیشگیری از آن می گردد ، سکته های قلبی و مغزی می باشد. از جمله بیماری هایی هم که به وسیله حجامت قابل درمان است ، بیماری کیست تخمدان در خانم هاست.

حجامت از مستحبات تاکید شده در دین مقدس اسلام است و پیامبر خدا حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله و سلم) در این خصوص می فرمایند:

همین یک حدیث اهمیت عمل حجامت را به روشنی بیان می کند. حجامت تحفه ای از طرف خدای بزرگ به پیامبر گرامی اسلام حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) می باشد. با وجود اهمیت عمل حجامت در سلامتی انسان و همچنین با وجود سفارشات اکید ائمه معصومین (سلام الله علیهم اجمعین) در این زمینه ، این عمل به دلیل سیاست های استثماری مدتی در ایران تعطیل شد اما بعدها با کوشش بزرگان طب سنتی ایران ، مجددا راه اندازی گردید. امروزه با وجود سمومات فراوانی که از طرق مختلف از جمله آلودگی هوا و مواد غذایی ناسالم وارد بدن ما می شود ، اهمیت انجام مساله حجامت صد چندان می باشد زیرا هیچ چیز مانند حجامت نمی تواند مواد کثیف و فاسد موجود در بدن را از آن خارج کند.

 

نقش حجامت در تصفیه خون

اهمیت و نقش حجامت در پاک سازی خون بسیار واضح و مبرهن است. همانطور که می دانیم ، خون وسیله انتقال مواد غذایی به سلول های بدن است. حال هر چقدر این خون ، تمیزتر و سالم تر باشد به همان میزان ، مواد غذایی سالم تری به سلول های بدن خواهد رسید و برعکس ، خون فاسد سبب ایجاد مشکلات برای بدن خواهد گردید. جهت سالم سازی بدن ، سالم سازی خون ضروری است و بدون سالم سازی خون انتظار داشتن بدن سالم ، عبث است. امروزه مواد شیمیایی در کنار مواد گیاهی به منظور سالم سازی خون در بازار وجود دارند اما باید توجه داشت که هیچ کدام این ها نمی توانند به اندازه حجامت در پاک سازی و سالم سازی و تصفیه خون از مواد فاسد و مضر ، مؤثر باشند. ضمن آنکه داروهای شیمیایی ، خود عامل ورود بسیاری از مواد سمی به داخل بدن و خون می باشند!

 

انواع حجامت در طب سنتی ایران

حجامت در طب سنتی ایران به دو شکل حجامت خشک و حجامت تر انجام می گیرد. هر کدام از این دو نوع حجامت ، کاربرد ، خاصیت و نیز فواید خود را دارد و در بعضی از موارد فقط یکی از این دو نوع حجامت و در بعضی از موارد هم ممکن است هر دو نوع حجامت جهت درمان انجام شود. حال به تعریف هر دو نوع حجامت می پردازیم.

 

حجامت خشک

حجامت خشک در فرهنگ عمومی به لیوان گذاشتن یا همان بادکش معروف است. در این نوع حجامت ، خونی از بدن گرفته نمی شود و حجامت خشک به شیوه خلاء گرمایی انجام می شود. روش های مختلفی جهت ایجاد خلاء گرمایی در لیوان بادکش وجود دارد که در زیر به توضیح آن ها می پردازیم:

• یکی از این روش ها ، قرار دادن پنبه در حال سوختن در ته لیوان مخصوص حجامت و سپس قرار دادن لیوان در موضع حجامت می باشد.
   
• روش دیگر ، گذاشتن پنبه بر روی یک حائل مثل سکه و گذاشتن سکه بر موضوع حجامت (قسمت پایین سکه بر روی موضع حجامت قرار گرفته و پنبه هم در قسمت بالای سکه قرار می گیرد) ، سپس آتش زدن پنبه و قرار دادن لیوان مخصوص حجامت در آن موضع به طوری که مجموع پنبه و سکه در داخل لیوان قرار می گیرد. البته برای اینکه حرارت پنبه از طریق سکه به بدن منتقل نشود معمولا سکه را داخل یک تکه پارچه قرار داده و سر پارچه را بسته و پنبه را بر روی سر پارچه قرار می دهند.
   
• روش دیگر که معمولا مرسوم تر است این است که یک تکه پنبه را به وسیله پنس یا نوک قیچی گرفته و آن را به الکل صنعتی آغشته کرده و آتش می زنیم ؛ آنگاه در حالی که لیوان مخصوص حجامت را در دست دیگر خود گرفته ایم ، پنبه در حال سوختن را به سرعت به داخل لیوان فرو برده و خارج کرده و بلافاصله لیوان را در موضع حجامت قرار می دهیم. مزیت مهم این روش آن است که هیچ شعله ای در داخل لیوان قرار ندارد تا احیانا باعث سوختن موضوع حجامت نشود.

لازم به ذکر است که برای انجام عمل بادکش (حجامت خشک) ، استفاده از لیوان مخصوص حجامت ضرورتی ندارد و از استکان های شیشه ای معمولی که در منازل استفاده می شود نیز می توان استفاده کرد و فقط باید توجه داشت که تمیز بوده و آلوده نباشند.

 

حجامت تر

در حجامت تر بر خلاف حجامت خشک ، خون کثیف و فاسد از بدن تخلیه می گردد. معمولا وقتی از حجامت صحبت می شود ، بیشتر منظور همین نوع از حجامت است و همانطور که در بالا اشاره شد برای حجامت خشک از عنوان بادکش یا لیوان گذاشتن استفاده می شود. طرز انجام حجامت تر طبق مراحل زیر می باشد:

1. پزشک یا فرد حجامت کننده ، ابتدا موضع حجامت را ضد عفونی می کند.
    
2. لیوان مخصوص حجامت را با یک دست در موضع حجامت نگهداشته و با دست دیگر ، دستگاه مکش را به سوراخ انتهای لیوان متصل کرده و عمل بادکش را انجام می دهد. عمل بادکش فقط چند لحظه انجام می شود. خلاء ایجاد شده در لیوان باعث تجمع مواد سبک خون مویرگی در موضع حجامت می شود.
    
3. در مرحله بعد ، لیوان بادکش را از موضوع حجامت برداشته و با یک عدد تیغ یکبار مصرف چند خراش سطحی به عمق نیم تا یک میلیمتر در محل حجامت و به صورت مایل ایجاد می کند.
    
4. سپس مجددا لیوان مخصوص حجامت را گذاشته و عمل بادکشی را به وسیله دستگاه مکش انجام می دهد. در این لحظه مشاهده می شود که خون فاسد و کثیف در داخل لیوان جمع می شود. این قسمت از حجامت را عمل خون گیری می نامیم.
    
5. عمل خونگیری معمولا بین سه تا پنج مرتبه انجام می شود و در مجموع حداکثر 50 تا 70 میلی لیتر خون از بدن شخص خارج می شود که بدن در مدت زمان بسیار کوتاهی قادر به بازسازی این مقدار خون است. البته ممکن است بعضی از پزشکان ، عمل خونگیری را کمتر و مثلا فقط یک بار انجام دهند.

 

در پایان ذکر این مطلب ضروری است که با توجه به تاکیدات دین مقدس اسلام و ائمه معصومین (سلام الله علیهم اجمعین) و نیز فواید فراوان حجامت چه در بعد پیشگیری و چه در بعد درمان و با توجه به ورود فزاینده مواد آلوده به بدن چه از طریق هوا و چه مواد غذایی ناسالم و صنعتی ، انجام عمل حجامت حداقل یک بار در طول سال و مخصوصا در فصل بهار توصیه اکید می شود ؛ هر چند که در حالت معمولی ، انجام دو بار حجامت در سال (هر شش ماه یک بار) ، یک بار در فصل بهار و یک بار در فصل پاییز ، بسیار عالی است و افرادی که مشکلی از نظر انجام عمل حجامت ندارند بهتر است این دو زمان حجامت را از دست ندهند تا هم موجب سلامتی خود و هم موجب سلامتی جامعه شوند.

 

اشتراک گذاری در: